درس های عملی طراحی شهری از بارسلونا- سفرنامه (1)

در سفر اخیری که به اروپا داشتم فرصت بازدید از شهر بارسلونا برایم فراهم گردید. گرچه این شهر به ویژه به واسطه معماری برجسته آن و کارهای مشاهیری چون آنتونیو گائودی شناخته شده می باشد اما به نظرم باید فعالیت های این شهر در 2-3 دهه اخیر در زمینه ساماندهی فضاهای شهری به منظور الگوبرداری مورد بررسی و مطالعه دقیق قرار گیرد. چنانچه دیدن این شهر را بخصوص برای تمامی دانشجویان و حرفه مندان طراحی شهری ضروری می دانم. به طور خلاصه، برخی از مهمترین درس هایی را که می توان از طراحی شهری بارسلونا آموخت در زیر فهرست گردیده است:

- توجه ویژه به اولویت بخشی حرکت پیاده و نیازهای عابران پیاده در جای جای شهر چشم نواز می باشد. در این میان، استفاده از پله های برقی حتی در سایت های تاریخی و بسیار مرتفع درجهت تسهیل دسترسی تمامی اقشار بازدیدکنندگان (کودکان، سالمندان، معلولان،...) جالب توجه بود.

 

 

- در کنار ایجاد تسهیلات حرکت پیاده، گسترش استفاده از دوچرخه به عنوان یک وسیله نقلیه پاک و درعین حال ضامن سلامتی در چند سال اخیر به شدت در بارسلونا مورد توجه مسوولان مدیریت شهری قرار گرفته است. چنانچه براساس نظر دست اندرکاران، دوچرخه سواری 10 سال پیش کاری خطرناک در بارسلون محسوب می گردید، اما در حال حاضر با وجود سامانه های دوچرخه کرایه ای ارزان قیمت و مسیرهای تجهیز شده ویژه دوچرخه، به فعالیتی دلپذیر و لذت بخش تبدیل گردیده است.

 

 

- برگزاری دو رویداد مهم بین المللی؛ نمایشگاه جهانی 1929 و نیز المپیک 1992 تاثیری شگرف بر طراحی و ساماندهی بارسلونا بر جای گذارده است. امری که نشان می دهد چرا شهرهای پیشرو در به دست آوردن میزبانی چنین رویدادهایی به شدت با یکدیگر به رقابت می پردازند. زیرا علاوه بر افزایش اعتبار بین المللی شهرها و کشورهای مربوطه و درآمدزایی می تواند افزایش کیفیت زیرساخت ها و زندگی در آن شهرها را برای مدت های مدیدی پس از آن تضمین نماید.

- طراحی فضاهای وسیع در سطح همکف برای پیاده ها به عنوان عنصر درجه اول و انتقال اتومبیل ها به فضاهای زیرسطحی (کاملا برعکس کشور ما) به یک الگوی پذیرفته شده در تمامی بخش های بارسلونا تبدیل گردیده است. همچنین، تا حد ممکن برای عابران پیاده، دوچرخه ها و اتومبیل ها مسیرهای مجزا ایجاد گردیده است. امری که البته عرض زیاد خیابانها نقشی اساسی در آن داشته است.

 

 

- پیاده راه های متعدد به ویژه در بافت مرکزی (بخش باروک- گوتیک) بارسلونا و نیز محدوده های آرام سازی ترافیک (سرعت 30) در بخش های مختلف بارسلونا و با جزییات بسیار عالی اجرا گردیده اند. به طور کلی ایجاد انواع تسهیلات حمل و نقل غیرموتوری سبب گردیده است که سیما و منظر شهر بارسلونا در نزد بازدیدکنندگان و تازه واردان به شهر بسیار پویا و متحرک و سلامت به نظر آید.

 

 

 

- سامانه حمل و نقل عمومی بسیار کارا و با زمانبندی بسیار منظم (اتوبوس، تراموا و مترو) در کنار هزینه های بسیار بالای حمل و نقل فردی (تاکسی) پشتیبان افزایش قابلیت پیاده مداری و تشویق ساکنان و گردشگران به عدم استفاده از اتومبیل شخصی می باشد.

/ 6 نظر / 27 بازدید
دانیال پراپری

سلام مطالبی که نوشته اید کاملا درست و صحیح است اما منحصر به شهر بارسلونا نیست. اصولی رو عنوان کرده اید که در اکثر اروپا در حال اجراست و در خیلی از مناطق هم بهتر از بارسلونا پیاده شده. به هر حال ممنون

...

با سلام.مطالب وبلاگ شما بسیار جالب است.بارسلونا شهر تمییزی است.لطفا به وبلاگ بنده نیز مراجعه فرمایید.و خوشحال می شوم که تعامل بیشتر باشد چون به کار در زمینه نوشتن مقاله و چاپ در نشریان بسیار علاقه مندم و در حال حاضر می خواهم مقاله ای ار تهیه کنم اما هیچ منبعی ندارم.با احترام

...

با سلام.مطالب وبلاگ شما بسیار جالب است.بارسلونا شهر تمییزی است.لطفا به وبلاگ بنده نیز مراجعه فرمایید.و خوشحال می شوم که تعامل بیشتر باشد چون به کار در زمینه نوشتن مقاله و چاپ در نشریان بسیار علاقه مندم و در حال حاضر می خواهم مقاله ای ار تهیه کنم اما هیچ منبعی ندارم.با احترام

مهدی رحمتی

سلام استاد.....واقعا بارسلونا شهری دیدنی و دارای بافتی متفاوت است.....ولی کاش در ایران هم از چنین بافتی ایده گرفته می شد چرا که معماری کنونی ایران دارای ریتمی خسته کننده است....به امید آن روزی که ایران با وجود داشتن اساتید نمونه ای همانند شما آباد گردد...نمی گویم در حد شهر بارسلونا اما گونه ای باشد که آزار دهنده نباشد....

سمیه سربندی فراهانی

فضاهای شهری بارسلونا مثل تمامی فضاهای شهری اروپا تحسین برانگیزه. اما چیزی که دغدغه ی من تو این روزا شده اینه که با دیدن و شنیدن این همه نمونه های خوب چرا حرکت طراحی شهری خصوصا تو اجرا در کشور ما اینقدر ضعیفه!!! و من که در شرف فارغ التحصیلی در این رشته هستم کحای هرم بالابردن کیفیت فضاهای شهری ام؟مرسی از گذاشتن تجربیاتتون برای مایی که هنوز فرصت دیدن ایده آل ها رو نداشتیم.

جعفر صیدی

با سلام.همکار عزیز از وبلاگتون خیلی خوشم اومد و در هر دو وبلاگم لینک شما رو گذاشتم.ممنون میشم اگه یه سر به ما بزنید و من رو هم لینک کنید : آموزش و انجام پروژهای معماری : http://vrayprojects.blogfa.com آموزش Vray در معماری : http://vrayshop-amozesh.blogfa.com