طرح و شهر

بیان مسائل تخصصی معماری و شهرسازی، ایجاد مکانی برای هم اندیشی و تبادل نظر، اطلاع رسانی و افزایش دامنه آگاهیهای عمومی و فردی درباره موضوعات مختلف حرفه ای، از اهداف اصلی ایجاد این فضای مجازی می باشد

بررسی نقش طراحی شهری در رویدادهای غیرمترقبه

کشور ما هم به لحاظ ویژگیهای اقلیمی و نیز بدلیل موقعیت جغرافیایی- سیاسی خاص خود همواره و شاید بسی بیشتر از سایر جوامع، در معرض خطرات و سوانح گوناگون طبیعی مانند سیل، زلزله، رانش زمین و... و نیز بلایای انسان ساختی همچون جنگ قرار داشته است. بررسی تاریخ چند هزارساله این سرزمین و تلفات فراوان جانی و خسارات هنگفت مادی که در این رهگذر متحمل گردیده است، بهترین گواه بر این مدعا می باشد. جنگ هشت ساله با عراق، زلزله های سهمگین رودبار و منجیل، اردبیل و بم تنها نمونه هایی از این دست حوادث ناگوار در سه دهه اخیر هستند.

از سویی دیگر، امروزه در کشورهای پیشرو با توجه به فعالیت های فراوان علمی و نظری انجام گرفته، ساز و کارهای پیش بینی شده و اقدامات عملی اجرا گردیده، تلفات انسانی و کالبدی انواع سوانح طبیعی و مصنوع به حداقل کاهش یافته و از تبدیل آنها به فاجعه جلوگیری بعمل آمده است. در این زمینه، بویژه تاکید بر شهرها بدلیل پتانسیل خطرپذیری آنها بسیار بیشتر بوده و متناسب با گستردگی، میزان جمعیت و نیز نقش سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی شهرها، برنامه ها و تدابیر متفاوتی در نظر گرفته شده است. اهمیت این مساله تا بدان حد است که درحال حاضر، اصولا یکی از معیارهای اساسی توسعه یافتگی و وجه تمایز جوامع مترقی با کشورهای درحال توسعه، میزان پیشگیری و آمادگی آنها در مواجهه با سوانح غیرمترقبه می باشد.

این در حالی است که در کشور ما بدلایل متعدد، اصولا برنامه ریزی و انجام اقدامات مورد نیاز تا پیش از وقوع سانحه آنچنان مورد توجه نبوده است. و حتی در صورت وضع ضوابط و قوانین مرتبط نیز یا ملزومات و تمهیدات مورد نیاز آنها پیش بینی نگردیده و یا به علت مدیریت نامناسب و ضعف ساختارهای نظارتی کارا، در عمل چندان موثر واقع نگردیده اند. نتیجه این امر نیز میزان زیاد خسارات مادی و معنوی ناشی از سوانح می باشد که متاسفانه عمدتا بسیار بیشتر از حتی میانگین جهانی می باشد.      

از این رو، در حال حاضر انجام پژوهش های نظری به منظور تبیین اهمیت پیش بینی ضوابط پیشگیرانه در تهیه طرح های شهری و بعنوان مبنایی برای اقدامات اجرایی و عملی ضروری بوده و می تواند افق های جدیدی را در فرآیند توسعه شهری در کشور ایجاد نماید. این نوشتار، کوششی در همین راستا بوده و با هدف معرفی اصلی ترین اصول و معیارهای طراحی شهری مرتبط انجام گردیده است.

پی نوشت: متن فوق مقدمه مقاله ای از نگارنده تحت همین عنوان است که بخش اول آن در شماره 24 (تیرماه) ماهنامه شوراها (صص 16-18) به چاپ رسیده است. علاقمندان جهت اطلاعات بیشتر می توانند به مجله مذکور مراجعه نمایند.

  
نویسنده : خشایار کاشانی جو ; ساعت ۱:٥٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٦/۱۳
تگ ها :