طرح و شهر

بیان مسائل تخصصی معماری و شهرسازی، ایجاد مکانی برای هم اندیشی و تبادل نظر، اطلاع رسانی و افزایش دامنه آگاهیهای عمومی و فردی درباره موضوعات مختلف حرفه ای، از اهداف اصلی ایجاد این فضای مجازی می باشد

از حاشیه آزادی تا چهارباغ!

نوشته قبلی با عنوان "از آزادی تا چهارباغ" واکنش های متفاوتی را از سوی برخی از دوستان در پی داشت. بدون هیچگونه توضیحی ارائه نظرات ابراز شده و پاسخ های اینجانب به آنها را در اینجا خالی از لطف نمی دانم. به امید آنکه با اظهار نظر دیگر حرفه مندان و علاقمندان غنا یابد:

داریا (یکشنبه 23/4/87)

سلام، من فکر نمیکنم تمرکز بر تفکیک سواره و پیاده در مورد ناحیه میدان آزادی تفکر غلطی باشد.
در واقع به نظر میرسد تداخل تردد پیاده و سواره در این ناحیه گره کور ترافیکی این ناحیه بوده شریان های تردد سریع را در این میدان زمین گیر کرده است.

تاکید بر اولویت پیاده البته ایده ذهنی بدی نیست.اما نمیتوان هر ذهنیتی را بر هر زمینه ای تحمیل کرد.
نهایتن این ساده لوحی است که بجای حل مشکلات عینی یک فضای شهری در مرتبه اول وبه موازات ان ظرفیت سازی های جدید در مرحله دوم به ایده هایی ذهنی (اولویت عبور پیاده) که بطور متعارف در سطح کلی تری (شهر) باید سامان یابداولویت
 داده شود.

 

محمد رضا منعام (یکشنبه 23/4/87)

پاسخ داریا:

سلام، آنچه شما ساده لوحی می نامید در اصل خط قرمز طراحی شهری می باشد - شما در اصل اتومبیل را با انسان برابر می بینید ولی شهر برای انسان است و آسایش و آرامش از اهداف غیر قابل گذشت است - در مورد کیفیت برخورد با موضوع نیز نمونه های عینی بسیاری در دنیا وجود دارند که به محورهای پیاده تبدیل شده اند. و در پایان در طراحی شهری میدان محل گره انسانی است اگر شما می خواهید تفکیک سواره و پیاده را داشته باشید به آن فلکه می گویند - میادین محل هایی هستند که تعاملات اجتماعی در آنها صورت می گیرد.

 

خودم (یکشنبه 23/4/87)

ضمن تشکر از هر دو دوست عزیز داریا و محمدرضا منعام که هریک از زاویه دید خود مطالب درستی را بیان داشته ا ند:
1- انتقاد اینجانب نه به تفکیک سواره از پیاده که اگر به درستی انجام پذیرد پسندیده است بلکه به عدم پیش بینی چگونگی حضور عابران پیاده در جزیره میانی و تمهیدات مورد نیاز بود.

2- اتفاقا آنچنانکه در یادداشت اشاره شده من هم معتقدم که میدان آزادی بعنوان دروازه ورودی شهر در مقیاس سواره هیچگونه قابلیت زمینه و ظرفیت تبدیل به یک چهارباغ که قاعدتا اولویت حرکت و مقیاس در آن باید پیاده باشد را ندارد.

 

داریا (سه شنبه 25/4/87)

ممنون از توضیحی که دادید. اما همچنان بحث در این مورد جالب است.و نکاتی وجود دارد.
"عابر پیاده " در خصوص میدان آزادی مصداق ندارد. عبور پیاده از کجا به کجا؟ محور های پیاده مبدا و مقصد میخواهد که در این مورد "آزادی" مطرح نیست. البته مسئله دسترسی به فضاهای فعالیت میدان مثلن موزه مطرح است که اتفاقن بدلایل معین بهتر است محدود باشد.

نکته دوم این است که اولنمدتهاست روشن شده است که  مفهوم "دروازه ورودی شهر" مزیتی برای طراحی ایجاد نمی کند. و دومن مدت هاست که میدان آزادی دیگر دروازه ورودی شهر نیست.خلاصه اینکه این یک کلیشه قدیمی است.
نکته سوم این است که به نظر میرسد بایدمنظور گوینده  زیباسازیاز مقایسه آزادی و چهارباغ درست درک شود سوئ تفاهم شما رفع شود.

روشن است که مسئول زیباسازی و تاکید او از مقایسه و تشبیه این دو فضا فرم یا کارکرد فیزیکی نبوده  نبوده است. بلکه "ارزش نمادین در سطح ملی" بوده است. بدون اینکه بخواهم نظر او را تایید یا تکذیب کنم فقط باید اشاره کنم که ظاهرن شما منظور او را درست برداشت نکرده اید.

اما نقد سخنان مسئول اداره زیباسازی ضروری است.این انگیزه های جاه طلبانه و خودنمایانه (فردی یا ملی)  نیست که اثار معماری از قبیل چهارباغ یا آزادی را واجد ارزش های نمادین  بین المللی کرده است. بلکه این   فکر بزرگ   و ایده قوی وبکر  طراح یا طراحان است که ارزشمند است. ایده و فکر چنان قوی است که حتی در جریان تحول ایده و فکر به کالبد وساخت طراح احساس میکند چیز هایی از دست میرود و چه بسا ناراضی باشد.خلاصه اینکه اگر مونومان آزادی ارزش هایی دارد  تمامن به  "امانت " بازمیگردد. بهتر است او را دعوت کرده و اجازه دهیم کارش را بازبینی و تکمیل کند.

 

در نهایت پاسخ نگارنده:

 داریا عزیز، ممنون از نظرات شما:

1- در اینکه عابر پیاده در میدان آزادی به لحاظ مقیاس و عملکرد مفهومی ندارد کاملا موافقم. نقد من نیز در اصل به همین موضوع بوده است.

2- گرچه محدوده کالبدی تهران بسیار وسعت یافته اما هنوز از نظر ذهنی (آنچه بویژه امروزه در طراحی شهری بر آن بیشتر تاکید می گردد) برای بسیاری از بازدیدکنندگان میدان آزادی حد ورود به پایتخت است.

3- امیدوارم که بنا بر نظر شما در استنباط سخنان مدیرعامل زیباسازی دچار اشتباه شده باشم. اما به راستی پس از اشاره به ایجاد تسهیلات مخصوص پیاده ها در جزیره میانی تشبیه میدان به چهارباغ مفهومی به غیر از پیاده مداری دارد؟!!

4-  سرانجام اینکه بنده هم با واگذاری تکمیل یا اصلاح طراحی میدان آزادی متناسب با ضرورت های امروزه توسط طراح اصلی (حسین امانت) موافقم. امری که در واقع حق و نه منتی بر اوست. گرچه سال قبل و در هنگام بازسازی عایقکاری و کفسازی میدان آزادی، همکار اصلی امانت و مهندس مجری اولیه میدان در هنگام ساخت مخالفت شدید خود را با اقدامات یک سویه انجام گرفته بیان داشت!

  
نویسنده : خشایار کاشانی جو ; ساعت ۱:٥٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٤/٢٦
تگ ها :