طرح و شهر

بیان مسائل تخصصی معماری و شهرسازی، ایجاد مکانی برای هم اندیشی و تبادل نظر، اطلاع رسانی و افزایش دامنه آگاهیهای عمومی و فردی درباره موضوعات مختلف حرفه ای، از اهداف اصلی ایجاد این فضای مجازی می باشد

پارک دولاویلت؛ واگرایی عناصر طراحی درجهت ساختارسازی فضایی

بازدید از مجموعه تخت جمشید برای اولین بار، عمیق ترین تاثیری که یک فضای مصنوع می تواند ایجاد نماید را در من پدید آورد. احساسی از احترام به هوش، نبوغ، دادگری و درعین حال عظمت فرهنگ باستانی ایرانیان. امامایلم دیدن مجموعه ای دیگر که با یک پیش زمینه ذهنی نه چندان مثبت انجام گرفت و در انتها تاثیری شگرف بر جای گذاشت و سبب تغییر ذهنیت گردید را روایت کنم؛ پارک دو لا ویلت در شمال شرقی پاریس.

هنگامیکه چندین سال قبل در زمان دانشجویی و درس معماری معاصر برای اولین بار مفهوم دیکانستراکشن بیان گردید، از پارک دولاویلت اثر برنارد چومی بعنوان یکی از شاخص ترین نمونه های این گرایش جدید نام برده شد. توصیفی که بدلیل جو موجود در دانشگاههای ایران و اساتید ذیربط همواره با موضع گیری منفی همراه بود.سال گذشته در سفر به پاریس بسیار کنجکاو بودم که به هر نحو ممکن از نزدیک این مجموعه را ببینم و پیش فرض های ذهنی و مطالعات اسنادی را در واقعیت بسنجم. گرچه در بروشورهای تبلیغاتی گردشگری پاریس آنچنانکه باید به این پارک اشاره ای نشده بود. امری که شاید بدلیل کثرت جاذبه های عمومی توریستی موجود در این شهر بود.

چومی طراحی این پارک را بر مبنای 3 سیستم نقاط، خطوط و سطوح به انجام رسانده و  همین تاکید جداگانه بر عوامل ساختاری علاوه بر ایجاد خوانایی فضایی (Legibility) وجه بارز مجموعه می باشد.

کثرتی از عناصر که در عین تنوع به یک وحدت و انسجام فضایی می انجامند. 26 بنای کوچک قرمز رنگ با اشکال و عملکردهای متنوع و بر پایه یک مکعب با طول ضلع 8/10 متر که در هر 120 متر از پارک جانمایی شده اند و با استعاره از بناهای کوچک موجود در باغهای فرانسوی قرن 18 نام "فولی" بر آنها گذارده شده است، سیستم "نقاط" پارک را تشکیل می دهند.

 

 

 تصویری از ماکت پارک دولا ویلت -دید از ورودی جنوبی به سمت شمال 

 دو محور شمالی- جنوبی با شکل مسقف موجدار مشخص آن و شرقی- غربی در امتداد کانالی که مفصل بین پاریس و حومه آن است و یک مسیر دوچرخه سواری از مرکز پاریس به اینجا منتهی می گردد، سیستم "خطوط" را بوجود می آورند.

 

                 محور شمالی- جنوبی با سقف موجدار از عناصر اصلی سیستم خطوط

 

محوطه ای عظیم درحدود 7 هکتار در حد فاصل ساختمان علوم (Cite) در شمال پارک و ساختمان تالارهای موسیقی (طرح کریستیان پورزامپارک) که شامل چمنزارهایی دایره ای و چهارضلعی شکل است که بر روی عموم مردم گشوده بوده و فضاهایی برای استراحت، بازی، مطالعه، تاتر روباز و... را فراهم می نماید، سیستم "سطوح" پارک را شکل می دهند.

با طی یک مسیر پیاده روی 90 دقیقه ای، امکان بازدید از اصلی ترین ساختمانها و فضاهای محوطه پارک فراهم می گردد. گرچه هریک از بناهای موجود همچون فولی ها، ساختمان علوم، موسیقی، کره آسمان نما و... و نیز محوطه سازی های خلاقانه و فضاهای بازی کودکان به تفکیک سنین مختلف و... بسیار جاذب و با جزییات طراحی جالب توجه هستند اما اثرگذارترین احساس فضایی را می توان در فضایی استوانه ای شکل که درحدود 6 متر پایین تر از سطح کلی پارک بوده، در بدنه های آن جریانات نواری آب وجود دارد و نوعی موسیقی آکوستیک را ایجاد می نماید، در "تونل صدا" تجربه نمود.

 

 

            پله های منتهی به تونل صدا و جویهای آب کناری ایجاد کننده صدایی موسیقیایی

در هر حال، در پارک دولا ویلت تمامی حواس پنجگانه انسانی تحریک گردیده و تجربه فضایی بی بدیلی را خلق می کنند. نوعی واگرایی قدرتمند عناصر طراحی که به یک ساختارسازی فضایی منحصربفرد منتهی می گردد. نمونه ای کامل از مفهوم واقعی  "دیکانستراکشن" منطبق بر نظر دریدا در معماری که درعین تعدد و تنوع عناصر طراحی درنهایت به نظمی نامتعارف و جدید می انجامد. امری که کاملا در تضاد با برداشت های معماران ایرانی از "ساختارزدایی" و برخی بناهای ساخته شده آنان می باشد.

  
نویسنده : خشایار کاشانی جو ; ساعت ٥:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱/۳٠
تگ ها :