طرح و شهر

بیان مسائل تخصصی معماری و شهرسازی، ایجاد مکانی برای هم اندیشی و تبادل نظر، اطلاع رسانی و افزایش دامنه آگاهیهای عمومی و فردی درباره موضوعات مختلف حرفه ای، از اهداف اصلی ایجاد این فضای مجازی می باشد

توالت عمومی ایرانی: بنای خدماتی یا یادمانی!

بی گمان یکی از عمده ترین معضلات فضاهای شهری در ایران کمبود خدمات و تسهیلات رفاهی و بویژه توالت های عمومی است. هر یک از ما بارها پیامدهای این مساله را به اشکال مختلف شاهد بوده ایم. این امر بخصوص در مورد اقشار آسیب پذیر جامعه همچون کودکان، بیماران و سالمندان از ابعاد ناراحت کننده بیشتری برخوردار است.

در دوره قبلی مدیریت شهری تهران، این معضل مطرح و تبلیغات گسترده ای نیز در ارتباط با برنامه ها و طرحهای پیش بینی شده در این زمینه انجام گردید. نتیجه کار، ساخت بناهایی هرچند مدرن و با امکانات مناسب و طرحهایی تیپ اما در کلیدی ترین نقاط فضاهای شهری و در معرض دید مستقیم رهگذران و بصورت کاملا بیرون زده از زمین و جلب توجه کننده بود. نمونه هایی از این دست را می توان در ضلع جنوب شرقی میدان ونک، ضلع شمال شرقی میدان ولیعصر، تقاطع بلوار کشاورز و خیابان کارگر شمالی و... دید.

گویی آنچه در مکانیابی این بناها اهمیتی نداشت، توجه به اصل درونگرایی و محرمیتی است که نه تنها در معماری و شهرسازی سنتی ایرانی بسیار بر آن تاکید گردیده حتی در مورد اینگونه از فضاها حتی فرهنگ های غربی نیز به آن قائل هستند! در روندی معکوس به نظر می رسید که اصولا ساخت این معدود توالت های عمومی نیز نه در جهت حل مشکل مردم بلکه درجهت اهدافی صرفا تبلیغاتی، سیاسی و عوام فریبانه بود. آنچنانکه یکی از اساتید صاحبنظر دانشگاه تهران در همان زمان بیان نمود که ساخت این بناها بدین شکل آشکار در فضاهای اصلی شهری نوعی جار زدن و تاکید بر سازنده آنها را در ذهن تداعی می کند!

شاید تصویر ذیل که توالتی عمومی در یکی از شهرهای شمالی کشور به شکل برج آزادی (!) را نشان می دهد، برداشتی ابتدایی از همان سیاست بنیان گذاری شده قبلی در پایتخت باشد. طنزی تلخ که بیش از هر چیز حکایت از ضعف دانش تخصصی مدیران شهری در کشور، عدم توجه به نظرات کارشناسان و بهره گیری از آنان و نیز غلبه سیاسی کاری در تمامی سازمانها حتی نهادهای عمومی و خدماتی باشد. و یا اینکه بدلیل کمبود شدید این فضاهای خدماتی در شهرهای ایران باید آنها را به شکل بناهای یادمانی طراحی کرد تا همگان قدر آنها را بدانند!!

  
نویسنده : خشایار کاشانی جو ; ساعت ۸:٠٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٦/۱۱/۱٦
تگ ها :