طرح و شهر

بیان مسائل تخصصی معماری و شهرسازی، ایجاد مکانی برای هم اندیشی و تبادل نظر، اطلاع رسانی و افزایش دامنه آگاهیهای عمومی و فردی درباره موضوعات مختلف حرفه ای، از اهداف اصلی ایجاد این فضای مجازی می باشد

انتشار کتاب آشنایی با طراحی شهری؛ از مبانی دانش تا نگرش‌های نوین

سومین کتاب تالیفی اینجانب زیر عنوان " آشنایی با طراحی شهری؛ از مبانی دانش تا نگرش‌های نوین" منتشر شد. فرآیند تدوین این کتاب به پیشنهاد سازمان زیباسازی شهرداری تهران صورت گرفته و توسط  نشر هنر معماری قرن به چاپ رسیده است. بخشى از پیشگفتار کتاب در زیر آورده شده است:

 

پیشگفتار

اگرچه هنوز هم مانند گذشته دربارة ماهیّت، تعاریف و روش‌های طراحی شهری ابهامات زیادی وجود دارد، اما صاحب‌نظران ــ جدای از عقاید گوناگونان‌شان در این‌باره ــ بر اهمیت و ضرورت این رشته و نهادینه‌کردن آن در ساختار توسعة شهر، به‌ویژه در آستانة هزارة سوم، به‌شدت تأکید دارند.

از آنجا که سابقة پیدایش رشتة طراحی شهری در مجامع دانشگاهی و حرفه‌ای جهان، تنها به حدود نیم‌قرن می‌رسد، منابع علمی و آموزشی در این زمینه ــ در مقایسه با سایر علوم ــ اندک و درنتیجه، میزان آشنایی تودة مردم و حتی دست‌اندرکاران ذی‌ربط نیز با این حرفه و مسؤولیت‌های آن محدود است.

به‌دلیل فاصلة علمی و عملی کشورمان با دیگرکشورهای پیشرو، ناشناخته‌بودنِ مفهوم و جایگاه دانش طراحیِ شهری در بین مسؤولان امر، به‌نظر بیشتر نیز شده است، به‌طوری که بسیاری از تصمیم‌گیرندگان و دست‌‌اندرکاران مدیریت شهری، یا طراحی شهری را دانشی تک‌بُعدی و در حد اصلاح نماها و مناظر و سیمای معابر شهری فرض کرده ویا عملکرد آن را در حد پروژه‌های تزئینات و مبلمان شهری، زیباسازی و نوعی سانتیمانتالیسم تقلیل داده‌اند.

با توجه به نوپابودن رشتة طراحی شهری در دنیا و به‌خصوص در کشورمان، در سال‌های اخیر مطالعاتی‌ در زمینة شناسایی این دانش ــ حرفه در ایران صورت گرفته است؛ اما کتاب‌های تدوین‌شده در این زمینه عمدتاً برگردان منابع خارجی ــ توأم با نگارشی پیچیده و بسیارتئوریک ــ است که درک‌شان برای افراد غیرمتخصص ناممکن می‌نماید. بنابراین، فقدان منابعی که دربرگیرندة مجموعة مباحث، دیدگاه‌ها و نگرش‌‌ها در زمینة طراحی شهری با بیانی کاربردی برای تمامی مخاطبان باشد، در آنها مشهود است؛ امری که هم می‌تواند ناشی از تازگی این رشته و هم ماهیّت به‌ظاهر ساده اما چندوجهی و پیچیدة آن باشد.

  

 

 

 

کتاب پیشِ رو، که حاصل ــ درحدود ــ یک‌دهه تجربه در امر پژوهش، تدریس و فعالیت‌ حرفه‌ای اینجانب در حوزه طراحی شهری است، برمبنای همین ضرورت و در جهت پرکردن خلأ مورد اشاره تدوین شده و در آن کوشیده شده با زبانی ساده، زمینة آشنایی کلیه ‌افراد مرتبط با پروژه‌های طراحی شهری (متولیان امر در سازمان‌های گوناگون مدیریت شهری، به‌خصوص شهرداری‌ها، کارشناسان، حرفه‌مندان بخش خصوصی، تودة مردم و ذی‌نفعان) با مفهوم، جایگاه و ابعاد گوناگون این رشته فراهم شود، تا ــ با توجه به دامنة گستردة مباحث طرح‌شده ــ به‌عنوان مرجعی پایه برای کلیه ‌دانشجویان و دست‌اندرکاران رشته‌های شهرسازی، طراحی شهری، برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، مدیریت شهری، معماری، طراحی محیط و دیگرگرایش‌های مرتبط نیز قابل‌استفاده باشد.

 این کتاب در چهار فصل و سه پیوست به‌ترتیب زیر تنظیم شده است:

 در فصل اول، مفاهیم پایه در طراحی شهری (تعریف، تاریخچه، تغییر رویکرد، جایگاه، اهداف، ویژگی کیفی، حوزه عمل، ذی‌نفعان، مفاهیم کلیدی و اسناد هدایت طراحی شهری)؛

 در فصل دوم، جایگاه طراحی شهری در ساختار شهرداری‌ها، مبتنی بر ارزیابی سازمان‌های اجرایی مرتبط در کشورهای نمونه و در نظام شهرسازی ایران؛

 در فصل سوم، چالش و فرصت در پروژه‌های طراحی شهری، به‌‌خصوص در شهرداری‌ها و از منظر کارفرما؛

 در فصل چهارم؛ مهم‌ترین نظریه‌ها و رویکردهای نوین مطرح‌شده درارتباط با طراحی شهری، که چشم‌انداز جدیدی را ترسیم نموده‌اند‌، مورد توجه و ارزیابی قرار گرفته‌اند.

 در پیوست اول،کاربردی‌ترین واژگان تخصصی مرتبط با طراحی شهری؛

 در پیوست دوم، مهم‌ترین پایگاه‌های اطلاع‌رسانی مرتبط با طراحی شهری در ایران و جهان؛

 در پیوست سوم، چارچوب شرح خدمات و اسناد هدایت پروژه‌های طراحی شهری معرفی و فهرست شده‌اند.

 

پی نوشت: لینک درج خبر انتشار کتاب در پرتال سازمان زیباسازی شهر تهران

  
نویسنده : خشایار کاشانی جو ; ساعت ۸:٥٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٩/٧
تگ ها :